Futbol qoidalari
Oltita holat: qo‘shilgan vaqtdagi gol, qo‘shimcha vaqt, penaltilar seriyasi, to‘xtatilgan o‘yin, VAR va o‘z darvozasiga gol. Avval o‘zingiz javob bering, keyin “Javob”ni oching.
Hisob 1:1. Ikkinchi bo‘limga qo‘shilgan vaqtning to‘rtinchi daqiqasida gol urildi.
Bu gol hisobga olinadimi?
Ha. Qo‘shilgan vaqt bo‘limning o‘zi: hakam yo‘qotilgan vaqtni shu bo‘limga qo‘shadi. O‘yin 2:1 bilan tugaydi.
Asos: 7.3
90 daqiqadan keyin hisob 1:1. Musobaqa nizomi g‘olibni talab qiladi, qo‘shimcha vaqtda hisob 2:1 bo‘ldi.
O‘yin qanday hisob bilan tugadi?
2:1, qo‘shimcha vaqtdan keyin; g‘olib — 2 gol urgan jamoa. 90 daqiqadan keyingi 1:1 ham yozuvlarda uchrashi mumkin: qaysi hisob qayerda ishlatilishini nizom belgilaydi.
Xulosa: Qonun “90 daqiqadan keyingi hisob” va “qo‘shimcha vaqtdan keyingi hisob”ni alohida nomlamaydi; ikkita hisob bo‘lishi 10.2 matnidan chiqarilgan xulosa.
Asos: 10.2
Musobaqa nizomi g‘olibni talab qiladi. Qo‘shimcha vaqtdan keyin ham 1:1, penaltilar seriyasida 5:4.
O‘yin natijasi qanday?
O‘yinning o‘z hisobi 1:1, ya’ni durang. Penaltilar o‘yin tugaganidan keyin beriladi va g‘olib jamoani aniqlaydi: g‘olib — seriyada 5 ta gol urgan jamoa.
Xulosa: Qonun “o‘yin 1:1 durang” deb shu holat uchun alohida yozmaydi; bu 10.2 (teng hisob — durang) va 10.3 (seriya o‘yin tugaganidan keyin) matnlaridan chiqarilgan xulosa.
Asos: 10.2, 10.3
60-daqiqada hisob 1:0 bo‘lganda o‘yin to‘xtatildi va davom ettirilmadi. Ikkala jamoada ham o‘yinchilar yetarli edi.
1:0 o‘yin natijasimi?
Qonun bo‘yicha o‘z-o‘zidan yo‘q: to‘xtatilgan o‘yin qayta o‘tkaziladi. Musobaqa nizomi yoki tashkilotchilar boshqacha qaror qilishi mumkin; bunday holatda natijani nizom belgilaydi.
Asos: 7.5
Gol urildi, lekin videoni ko‘rib chiqishdan keyin hakam uni bekor qildi.
Gol hisobda qoladimi?
Yo‘q. “Gol / gol emas” VAR yordam berishi mumkin bo‘lgan holatlardan biri; yakuniy qarorni hakam qabul qiladi va bekor qilingan gol hisobga kirmaydi.
Asos: VAR protokoli
Himoyachi to‘pni o‘z darvozasiga kiritib yubordi; hujumchilar qoidabuzarlik qilmagan.
Gol kimga yoziladi?
Raqib jamoaga. 10.1-qonun golni to‘p qayerdan o‘tgani bilan belgilaydi, unga oxirgi bo‘lib kim tekkani bilan emas; shuning uchun bu gol hujum qilayotgan jamoaning hisobiga qo‘shiladi.
Xulosa: “O‘z darvozasiga gol” atamasi qonunda alohida berilmagan; javob 10.1 va 10.2 matnidan chiqarilgan xulosa.
Asos: 10.1, 10.2
Bu yerdagi javoblar IFAB “O‘yin qoidalari”ga asoslangan. Qonunlar ba’zi masalalarni musobaqa nizomiga qoldiradi: masalan, durangda g‘olibni qanday aniqlash yoki to‘xtatilgan o‘yin taqdiri. Shunday joylarda javob “nizom belgilaydi” deb yozilgan. Qonun matnidan chiqarilgan xulosalar “Xulosa” deb belgilangan.